راهنمائی و مشاوره
پنجره ای رو به فردا
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: امراله قاضی - جمعه ٢۳ مهر ۱۳۸٩

 

 گروهی از روان شناسان و روان د رمانگران، فرد ی را از نظر روانی سالم می د انند که احساس اجتماعی د ر او رشد یافته و قاد ر باشد ارتباط سازند ه ای با د یگران برقرار کند .      

گروهی از روان شناسان و روان د رمانگران، فرد ی را از نظر روانی سالم می د انند که احساس اجتماعی د ر او رشد یافته و قاد ر باشد ارتباط سازند ه ای با د یگران برقرار کند .

چنین کسی، ضمن احساس احترام نسبت به خود و د یگران، کمبود های خویش را نیز قبول د ارد و انعطاف پذیر است. بعضی د یگر از متخصصان، سلامت روان را منوط به برآورد ن د و نیاز اساسی د ر انسان می د انند : یکی د رگیری عاطفی با د یگران و د یگری احساس ارزشمند بود ن د ر زند گی.

 

«سازمان جهانی بهد اشت» بهد اشت روانی را چنین تعریف می کند :

 

«بهد اشت روانی د ر د رون مفهوم کلی بهد اشت جای می گیرد و بهد اشت، یعنی توانایی کامل برای ایفای نقش های روانی، جسمانی و اجتماعی.» 

د ر این مقاله می خواهیم نقش مد رسه را د ر ارتقای بهد اشت روان د انش آموزان مورد بررسی قرار د هیم.

 

برای هر فرد ی لازم است که احساس کند د یگران د وستش د ارند ، برای او احترام قائلند و او را همان طور که هست، می پسند ند . این احساس د ر تقویت حس اعتماد به خود و اتکا به نفس بسیار مؤثر است و به ویژه برای کود کی که خود را متکی به بزرگسالان می بیند ، اهمیت خاصی د ارد . احساس امنیت و رضایت عاطفی کود ک، قبل از این که به مد رسه برود ، منحصراً از سوی پد ر و ماد ر تأمین می شود . کود ک باید مطمئن باشد که والد ینش، د وستش د ارند و د وستش خواهند د اشت. آنان برای کود ک منبع خوشی، امنیت و رضایت خاطر جسمی و روانی هستند . هنگامی که کود ک به مد رسه می رود ، آموزگاران و هم کلاسانش سهم مهمی د ر ایجاد احساس امنیت د ر او خواهند د اشت. زیرا او به توجه و مورد قبول بود ن معلمان و شاگرد ان مد رسه احتیاج د ارد .

 

این احتیاج د ر د وران بلوغ شد ت می یابد ، به طوری که اغلب اوقات کود ک به آنچه که هم سالان به او می گویند ، اهمیت بیش تری می د هد تا نظر پد ر و ماد ر د ر نتیجه، شخصیت سالم د ر سال های اولیه زند گی، براساس برطرف کرد ن خواسته های عاطفی و جسمانی پایه گذاری می شود ، نه برمبنای محرومیت و ناکامی. کود کی که از اوان زند گی با خوشحالی و آرامش پرورش یافته است، این شانس را د ارد که د ر زند گی، امید وار و د ید گاه مثبت و مفید ی به د نیای خود د اشته باشد .

 حمید ه نصیریان   

   وزارت آموزش و پرورش ایران ( www.rie.ir )


 

● ابعاد گوناگون بهد اشت روانی

 

بهد اشت روانی د ارای ۳ مرحله به این شرح است:

 

۱) مرحله مثبت

 

خوشبختانه بیشتر کود کان با سلامت کامل متولد می شوند ، با شاد ابی و توانمند ی رشد می یابند و سال های د بستان تا د بیرستان را با سلامت روانی و سازگاری مطلوب اد امه می د هند . وظیفه بزرگسالان د ر خانه و مد رسه، آماد ه کرد ن آنان برای پاسخگویی به ابتکارات و توقعات زند گی است. طرح ریزی هد ف های واقع بینانه، بهره وری هرچه بیش تر از توانایی های جسمانی، ذهنی و روانی اجتماعی خود ، پذیرش محد ود یت های خویش، خویشتن پند اری مثبت، کار و تلاش مد اوم و پیگیر برای رسید ن به هد ف های مورد نظر، از جمله تکالیفی هستند که جنبه های مثبت بهد اشت روانی را تشکیل می د هند .

 

۲) مرحله پیشگیری

 

جنبه پیشگیری بهد اشت روانی، شامل برنامه های ویژه برای افراد ی است که نشانه هایی از شروع ناراحتی های روانی و هیجانی را از خود بروز می د هند . برای مثال، رفتار د انش آموزی که ناگهان از رفتن به مد رسه خود د اری می کند ، باید د قیقاً مورد مطالعه قرارگیرد و زمینه های مشکل او شناسایی شود ، قبل از آن که این رفتار به صورت عاد ت د ربیاید یا به صورت نشانه های د یگری بروز کند .

 

به طور د قیق، د ر جنبه پیشگیری بهد اشت روانی است که بزرگسالان فرصت های زیاد ی برای ارائه خد مات به نوجوانان پید ا می کنند . آنان با توجه و د قت روی انحرافات جزیی رفتار نوجوان د رباره مشکلات جد ی تر سازگاری د رآیند ه هشد ار می د هند .

 

۳) مرحله د رمانی

 

جنبه د رمانی بهد اشت روانی، شامل کمک به افراد ی است که با مشکل یا مشکلاتی د ر زند گی روبه رو هستند . مشکلاتی که سازگاری آنان را مختل ساخته است. رفع این مشکلات باید به کمک افراد متخصص و کارشناس فن، مانند روان شناس یا روان پزشک صورت پذیرد .

 

 

 

● تأثیر مد رسه د ر سلامت بهد اشت روان

 

بعد از خانواد ه، مد رسه مکانی است که د ر سلامت روانی و عاطفی کود کان و نوجوانان تأثیر عمیق می گذارد . د ر د وره د بستان، کود ک خود را بهتر می شناسد و از طریق مشاهد ه و به کار بستن فرایند های فکری، شناخت او از د نیای حقیقی گسترش می یابد . کود ک د ر فراگیری مطالب به فعالیت های سازند ه علاقه نشان می د هد و تمایل د ارد هرچه را می آموزد ، به عمل د رآورد . گرچه تکامل فکری و منطقی کود ک و نوجوان د ر تکامل عاطفی او مؤثر است، اما رسید ن به بلوغ امری ساد ه نیست، بلکه مستلزم تحمل و غلبه برناکامی ها و فشارهای روانی زیاد ی است که کود ک یا نوجوان با آن ها مواجه می شود .

 

د ر موارد ی که کود ک به د لیل د اشتن والد ین مستبد و سختگیر یا د ر اثر تنبیهات آنان، قاد ر به ابراز وجود نیست و خود را د ر برابر د یگران ناتوان و حقیر می شمارد ، یا د ر اثر حمایت ها و مراقبت های بیش از حد والد ین، خود محور می شود و انتظار د ارد د یگران نیز به میل او رفتار کنند ، همچنین د رباره نوجوانی که د ر خانواد ه نابسامانی زند گی می کند و برای یافتن امنیت و جایگاه اجتماعی احتمال د ارد د ر خارج از خانه به گروه های بزهکار بپیوند د و د ر نمونه هایی از این قبیل که د ر آن ها، حل و فصل مشکلات خانواد ه، د شوار یا ناممکن است، این پرسش مطرح می شود که چه وقت و د ر کجا باید اشکالات و نارسایی های حاصل از تربیت کود ک د ر خانواد ه، اصلاح و جبران شود . بی ترد ید بهترین پاسخی که برای پرسش مذکور می توان یافت، مد رسه است. باید بپذیریم که اولیای مد رسه مسئول تغییر و اصلاح رفتارهای ناسازگار و سلامت بهد اشت روانی کود کان و نوجوانان نیز هستند . مد رسه، محلی است که د ر آن، هر کود ک یا نوجوان به منظور برآورد ن نیازهای خویش و براساس تجربه های قبلی، رفتارهای متفاوتی از خود نشان می د هد . مثلاً د انش آموزی پرخاشگر و بی انضباط است، د یگری فعالیت و پشتکار د ارد ، سومی رهبری می کند و آن یکی رفتار لود گی را پیش می گیرد .

 

به نظر د انشمند ان، نظام تعلیم و تربیت مد رسه باید چنان باشد که د ر آن، هر د انش آموزی بتواند ، د وست د اشتن و د وست د اشته شد ن و احساس ارزش را تجربه کند . مد رسه رشد اجتماعی کود ک و نوجوان را سرعت می بخشد .

 

 

 

● روش های ارتقای بهد اشت روانی د انش آموزان

 

۱) اعتماد به نفس د انش آموزان را افزایش د هید . اعتماد به نفس مهارتی نیست که انسان بتواند خیلی سریع آن را کسب کند . بلکه خصوصیتی است که باید قد م به قد م و به آهستگی د ر شخصیت افراد شکل گیرد . با اختصاص زمان کافی و کمی تشویق و ترغیب می توان این کار را انجام د اد .

 

۲) از انتقاد بیش از حد از د انش آموزان بپرهیزید .

 

۳) نحوه مقابله با مشکلات را به د انش آموزان آموزش د هید تا بتوانند با مشکلات روبرو شوند و د ر پی حل آن ها برآیند .

 

۴) تجسم فکری مثبت را به د انش آموزان القاء کنید . به آن ها یاد د هید با تجسم فکری مثبت، به تمرین های تمد د اعصاب بپرد ازد و د قایقی از روز را د ر آرامش و سکوت به سر ببرد .

 

۵) برای تفکر و خود یابی به د انش آموزان فرصت بد هید . راجرز می گوید ، رفتار براساس احساس حاصل می شود و چون احساس د ر زمان حال به انسان د ست می د هد ، باید د ر برخورد با فرد ، رفتار کنونی مد نظر قرار گیرد تا افراد نحوه ابراز احساسات را یاد بگیرند .

 

۶) باید به افراد کمک کرد تا با محیط اجتماعی شان سازش پید ا کنند . البته این سازگاری می تواند ، هم با محیط د رونی فرد باشد و هم با محیط بیرونی او.

    حمید ه نصیریان 

 

 

   وزارت آموزش و پرورش ایران ( www.rie.ir )

مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :


نیت کنید و اشاره فرمایید


Online User